Zatrudnienie kierowcy z podpisaniem weksla in blanco – czy to legalne?

Przepisy drogowe jazda na suwak oraz korytarz życia
Przepisy drogowe – jazda na suwak oraz korytarz życia
8 sierpnia 2019
Przepisy odnośnie opon i wyposażenia aut w Europie co wymagane i gdzie
Przepisy odnośnie opon i wyposażenia aut w Europie – co wymagane i gdzie?
28 sierpnia 2019
Zatrudnienie kierowcy z podpisaniem weksla in blanco czy to legalne

Zatrudnienie kierowcy z podpisaniem weksla in blanco czy to legalne

Przy podpisywaniu umowy pracodawca może przekazać pracownikowi weksel in blanco, który ma zabezpieczać go przed ewentualnymi szkodami. Taka praktyka spotykana jest między innymi w branży transportowej. Czy jednak jest ona zgodna z obowiązującymi w Polsce przepisami?

Branża transportowa rządzi się swoimi prawami. Kierowcy zatrudnieni w firmach transportowych często spotykają się z koniecznością podpisania weksla in blanco.

Czym dokładnie jest tego rodzaju weksel? Jakie posiada on zastosowanie? Jakie mogą być konsekwencje podpisania weksla in blanco? Czy pracownik musi go podpisać? Odpowiadamy na te pytania!

Czym jest weksel in blanco?

Weksel jest rodzajem dokumentu, papieru wartościowego, które zawiera pisemne zobowiązanie do zapłaty określonej kwoty pieniężnej na rzecz drugiej osoby.

Podpisanie weksla powoduje pojawienie się zobowiązania wekslowego. Dokument ten staje się wtedy bezwarunkowym przyrzeczeniem zapłaty wskazanej w nim kwoty. Adresat weksla może wówczas ubiegać się o otrzymanie tej kwoty, która znajduje się na wekslu.

Strony umowy wekslowej:

  • trasant – wystawca weksla, który składa na nim swój podpis
  • remitent – adresat weksla, osoba, która może zrealizować weksel

Jednym z typów weksla jest weksel in blanco. Tego typu weksel jest szczególnym typem dokumentu, który nie zawiera jeszcze wypisanej kwoty do zapłaty. Znajduje się jednak na nim podpis trasanta, czyli wystawcy weksla.

Wobec tego weksel in blanco podpisywany jest w momencie, w którym nie ma na nim jeszcze wypisanej kwoty. Adresat weksla, który może zrealizować ten papier wartościowy, może umieścić na nim dowolną kwotę i żądać jej zapłaty od wystawcy – trasanta weksla.

Kiedy stosuje się weksle in blanco?

Weksle in blanco posiadają szerokie zastosowanie. Najczęściej używane są one w dwóch sytuacjach, a mianowicie przy zawieraniu umów pożyczkowych, a także przez przedsiębiorstwa, które zabezpieczają przez nie wykonanie umowy.

Skupmy się tutaj na drugim przypadku, czyli na zastosowaniu weksli in blanco w przedsiębiorstwach, w tym w tych działających w branży transportowej.

W kontaktach biznesowych weksel in blanco ma zabezpieczać stronę, która wymaga jego podpisania, przed skutkami finansowymi wyrządzonych szkód albo strat. Gdy pracownik podpisze weksel in blanco, wówczas na jego podstawie pracodawca będzie mógł domagać się od niego odszkodowania w przypadku zniszczenia majątku firmy.

Pracodawca działający w branży transportowej może wykorzystać weksel in blanco, gdy dojdzie do zniszczenia:

  • samochodu
  • naczepy
  • innego sprzętu

Pracodawca wpisuje wtedy do weksla in blanco kwotę, która dotyczy danej szkody, a następnie może zgłosić się z nim do pracownika z nakazem zapłaty.

Gdy pracownik nie opłaci podpisanego przez siebie weksla, w takim przypadku pracodawca może wnieść sprawę do sądu i żądać zapłaty. Odbywa się wtedy rozprawa sądowa. W takiej sytuacji może dojść nawet do zajęcia komorniczego.

Ryzyko związane z podpisaniem weksla in blanco

Głównym niebezpieczeństwem dotyczącym sygnowania weksli in blanco jest brak wskazanej kwoty na wekslu. W związku z tym można wpisać na nim dowolną kwotę. Podpisująca dokument osoba nie wie zatem, do jakiej odpowiedzialności finansowej może być pociągnięta – może być to zarówno kilkaset złotych, jak również kilkaset tysięcy złotych.

Wobec tego podpisywanie weksli in blanco jest zawsze związane z ryzykiem, że pracodawca, który wymaga sygnowania takiego dokumentu, będzie mógł nadużyć swoich praw i zażądać od pracownika za dużej kwoty.

Dodatkowo, należy pamiętać o tym, że wina za szkody nie zawsze leży po stronie pracownika. Także w takiej sytuacji może być on jednak pociągnięty do odpowiedzialności przez weksel in blanco, chociaż w rzeczywistości może nie być winny.

Czy przy przyjęciu do firmy trzeba podpisywać weksel in blanco?

Wymóg podpisania weksla in blanco przy zatrudnieniu w firmie transportowej jest spotykany dość często. Czy jednak przedsiębiorcy wymagający jego sygnowania rzeczywiście robią to zgodnie z prawem?

Generalnie, podpisanie weksla in blanco przy przyjmowaniu do pracy jest zgodne z przepisami prawa. Interpretacje są jednak zróżnicowane. W 2011 roku Sąd Najwyższy orzekł, że pracodawca nie może stosować weksli w celu zabezpieczenia roszczeń odszkodowawczych względem pracownika. Sąd rozstrzygający indywidualną sprawę może jednak nie podzielać tej interpretacji. Sprawy rozpatrywane są zatem indywidualnie.

PIP – Państwowa Inspekcja Pracy przestrzega, aby pracownicy nie podpisywali weksli in blanco przy przyjmowaniu się do pracy. Pracownik może narazić się wtedy na duże niebezpieczeństwo, gdy pracodawca będzie chciał zrealizować weksel i wypisze na nim wysoką kwotę, której pracownik nie może pokryć, albo też żądanie to będzie całkowicie niezasadne ze względu na brak winy pracownika.

Podsumowując, chociaż sygnowanie weksli in blanco przy przyjęciu do pracy jest dopuszczalne, to jednak pracownicy poszukujący zatrudnienia w branży transportowej powinni unikać podpisywania takich dokumentów. Stanowią one bowiem bardzo duże ryzyko!